(X=Y) Art & Design Magazine

‘Urinoir-kunstwerk niet van Duchamp’

Het kunstwerk dat een van de grondleggers is van de moderne kunst blijkt mogelijk een andere maker te hebben. Dat meldt het NRC. Het urinoir uit 1917 gesigneerd door R. Mutt wordt in de kunstgeschiedenis toegeschreven aan Marcel Duchamp. Na onderzoek van vier prominente internationale wetenschappers en kunstcritici komt dit echter op wankele poten te staan. Zij claimen dat Elsa von Freytag-Loringhoven (1874-1927), een vriendin van Duchamp, de echte maker van Fountain is. Het kunsttijdschrift See All This komt met dit nieuws.

Von Freytag was een Duitse Dada-kunstenares en barones. Ze was bevriend met Duchamp en heeft een tijd in hetzelfde pand gewoond als Duchamp. Het gerucht gaat al langer dat zij de maker van het befaamde kunstobject is. In een brief van Duchamp geschreven in 1917 kwam dit in 1982 al aan het licht. Hij schrijft hierin dat een vrouwelijke vriendin het pispot-werk heeft gemaakt. Sindsdien zijn wetenschappers op zoek naar de ware maker. In de biografie van Elsa von Freytag-Loringhoven die in 2002 werd gepubliceerd, stelt de literatuurwetenschapper Irene Gammel dat Von Freytag-Loringhoven de ‘vriendin’ was waar Duchamp het over had.

Het originele werk bestaat niet meer. Er zijn wel replica’s waar Duchamp meerdere van heeft geautoriseerd. De replica’s staan in de grootste musea ter wereld, als Centre Pompidou in Parijs, Tate Modern in Londen en het San Francisco MoMA.

Ook het verhaal over de aanschaf van het urinior, dat Duchamp aan het einde van zijn leven vertelde, bleek niet te kloppen. Hij zei dat hij het had gekocht bij een winkel voor sanitaire voorzieningen op 5th Avenue in New York. Op dat adres was in 1917 een showroom van J.L. Mott Iron Works gevestigd. Maar daar werd niks verkocht. Von Freytag maakte bovendien in 1917 een werk die naadloos in de traditie past van de pispot: een sculptuur van een rioolpijp met de titel God.

In het artikel in See All This zegt de Britse kunstcriticus Glen Thompson dat de gevestigde belangen in de kunstwereld groot zijn. Te groot om toe te geven dat dit belangrijke kunstwerk gemaakt is door een vrouw.

Bron: NRC
Foto: Alfred Stieglitz

0 Comments

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*